Sieth Delhaas

Als ze niet in het negentiende-eeuwse
Egypte was geboren
Als ze niet de dochter van Sultan Pasja
was geweest
Als haar vader niet
op haar vijfde was overleden
dan was zij nooit opgegroeid
in een patriarchaal haremsysteem

Als ze op haar dertiende niet was overgehaald
te trouwen met haar dertig jaar oudere voogd
Als ze niet na een jaar had geweigerd
haar echtgenoot nog te ontmoeten
Als haar echtgenoot zijn belofte
over een monogaam huwelijk niet had gebroken
dan was zij nooit in aanraking gekomen
met de Egyptisch feministische beweging

Als zij zich zeven jaar later
niet had verzoend met haar echtgenoot
Als zij geen lid was geworden van
het Centraal Comité van het wafidisch 1 vrouwennetwerk
Als zij niet meerdere organisaties had opgericht
ter verbetering van het leven van de Egyptische vrouw
dan was zij nooit betrokken geraakt
bij de strijd tegen de Britse overheerser

Als ze vanaf haar drieënveertigste tot aan haar dood
geen voorzitter was geweest
van de Egyptisch Feministische Unie
Als ze vanaf haar vijfenvijftigste haar activiteiten
niet had uitgebreid
naar andere landen in het Midden Oosten
Als ze geen vurig verdedigster was geworden
van de rechten van de Palestijnen
dan was ze nooit de oprichtster geworden
van de Arabische Feministische Unie

Als zij kort voor haar overlijden haar memoires
niet in het Arabisch had gedicteerd
aan haar secretaris
dan hadden wij de Engelse versie
daarvan nooit kunnen lezen

En hoewel Huda Sha’arawi er
niet in is geslaagd in Egypte
vrouwenkiesrecht te realiseren
de ruime echtscheidingsgelegenheid
voor mannen in te perken
polygamie te laten verbieden
desalniettemin worden
haar verdiensten
voor de emancipatie van
ontelbare oosterse vrouwen
wereldwijd erkend.

Huda Sha’arawi Moslimfeministe
1879 – 1947
zie: Wikipedia

Sieth Delhaas, september 2022

Vanmiddag zo veel gezichten gezien
van een man van voorbij
die ik kende
die van mijn pad raakte
en nu vandaag
tot as vergaan…

Zal iemand hem terugvinden
zijn trekken
om verder te zoeken
vanwaar zijn smart?

Maar in harten van hen
die het zagen
de verandering
zal hij van tijd tot tijd
opnieuw verschijnen

Wie zal hem
– zich herinnerend –
binnenhalen om
zijn verhaal opnieuw te horen
te stamelen misschien?
ook al is er adem te kort.

Sieth Delhaas

‘De krant is een meneer’, is zo ongeveer
de eerste regel, die ik leerde in mijn vak, maar
toen nog gender-onbewust ging ik mijn gang
En deed wat mij te mooi leek om waar te kunnen zijn.

De wereld bood me, zie ik achteraf, om te beginnen
bij het Rapport van Rome, stromen protesten
enerzijds tegen politici, hun buiken toen nog
onder vesten met, ja, een zakhorloge,
dat niet alleen hun tijd bewaakte

Maar ook ideeën, religies, kunsten, seksen, zeden, grenzen, kapitaal,
kortom alles stond sindsdien open voor discussie.
Hoewel, dat is wat al te zacht gezegd. MP’ers al dan niet
te paard, lijken vandaag herauten van wat nu het straatvertier
bedreigt.

Nu ik herlees, in dit jaar van poëzie en schrijftechnieken,
waarmee ik vijfenveertig jaar terug begon,
de tuimelende thema’s, die mijn stellingname eisten
en ik weer van mijn lezers – weet ik -,

dat ondanks talloze tumulten en taferelen
ik onveranderd ben. Mijn wezen is gebleven
en tevreden drijf ik verder stroomafwaarts –
richting ’t allerlaatst bedrijf.


Sieth Delhaas, november 2015

Te voet gaan vraagt om schoeisel
meegaand als een huid
Te voet gaan zet je ogen aan
tot dwalen langs zoveel
dat ongezien voorbij zou gaan
Te voet gaan brengt je armen
in beweging langs je lijf
je benen ga je voelen
waren die altijd al zo ongemak’lijk stijf?
je neus vangt plots’ling geuren..
je wangen gaan weer kleuren
je ogen vangen vogels
wat zwieren die toch mooi
ik zou dat zelf wel willen
ben ik normaal gesproken
ook zo gemak’lijk uit de plooi?
Te voet gaan
kortom
brengt je dichterbij
veel
vooral ook bij jezelf

Sieth Delhaas, oktober 2021

‘Waar was God in die tijd?’
vroeg de interviewer.

Zij had natuurlijk
kunnen vragen: welke bedoel je ?

die van de christelijken of van de katholieken
die van de moslims of van de joden
die van de hindoes of van de oeigoeren
die van de boeddhisten of van de shoshones
die van de perzen of van de romeinen
die van de kerk
of van het internationale bedrijfsleven?

‘Onder mijn voeten…’

Sieth Delhaas, juli 2021