Pieter Bas Kempe

(Petrus Datheen, of Pieter Daets, 1531 – 1588,
predikend ijveraar voor de Hervorming uit Frans-Vlaanderen, wiens berijmingen altijd nog in kleine Zeeuwse gezindten worden gezongen.

De Nood-Oost-Poolse stad Frombork was woon -, werk, sterf – en begraafplek (1543) van Mikolaj Kopernik, oftewel Copernicus: hij ontwikkelde het wereldbeeld waarin de aarde om de zon draait, strijdig met de kerkleer uit die tijd.

Willem Barnard, 1920 -2010, godgeleerde, predikant in verscheidene Hervormde genootschappen, psalmberijmer, en onder zijn schuilnaam Guillaume van der Graft een vrijzinnig dichter. Met vijf anderen werkte hij jarenlang in Gelderland onder de groepsnaam ‘’Het Landvolk” aan het “Liedboek voor de kerken’’.)

Lang stonden zij in hun koesterkelder,
verbannen: al te hunkerend waren
deze karakterkoppen, het Pressburg
in de Maria – Theresia-tijd
niet besteed aan hun hoofdkwartier. Vol

verlangen wachtten de negen-en-zestig
van beeldhouwer Franz Xaver Messerschmidt
op hun bevrijding…in Bratislava,

nieuw land nieuwe kansen, woeien deuren
voor hen open, stak de Slowaakse
Nationale Galerij hen bij elkaar
op een ereplaats voor deze fanfare
van honger en dorst naar aanraking –

vel en bol en lijf, zij schreeuwen zich uit!

(aan deze Beiers-Habsburgse uitbeelder
van het gevoel, 1736 – 1783)

P.B. Kempe, december 2020

‘’ (…) GODS BARMHARTIGHEID REIKT VERDER DAN ZIJN WET.’’

(M. Nijhoff, Het Veer)

I – De Zekere
Wilhelmus: ook met zijn Duitschen bloed
botste zijn ark der weinigen. Recht door zee,
de rode des Tachtigjarigen Krijgs,
koersten mijn psalmen, tegen de wanden weergalmend
van wijkend water. Het beloofde land
week mee, almaar oostwaarts: Hondschoote, Gent,
Emden, Elblag – waar ik begraven lig, nabij
die godverlaten zonaanbidder van Frombork!
Maar Petrus Datheen, ter hagenpreek beroepen,
zal heerlijk, van Zonnemaire tot Dreischor,
In stroeve Zeeuwse verzenzang herrijzen….

II – De Weifelende
Guillaume, Willem voor zijn vrienden: met velen zijn zij,
wanneer ik mijn woordketting vier en span, mij de ark
op de zalige Rijn en IJssel bij Oosterbeek
psalmzingen doet van Onzalige Bossen, of
droomopwaarts van Ellecom, Rozendaal….
Dit oude land
van altijd groene graften, deze bouwerij
in rekkelijke vrede: is er op aarde
meer benodigd voor het dichten om de zon?

P.B. Kempe, december 2020

Bier is het leven – water om zich mee te wassen
(vrij naar een Frans gezegde)

Vanaf een Brabants terras, nauwkeuriger
dat van de uitspanning “Het Pannehuske’’
in de bossen bij Achtmaal, buiten Zundert,

zien hoe een ruiter, juist zijn paard ontstegen,
de herberg verlaat met Westmalle Dubbel
in tweevoud – voor zichzelf en zijn edel dier.

Beiden lijkt de Trappist wel te bekomen:
zie hen gaan, likkebaarden d voort op de zandweg,

terwijl de dichter de dag en haar Dubbel
plukt – net als haar juist ontstane gedicht,
geenszins voortbrengsel van een waterdrinker…

P.B. Kempe, oktober 2020

Hotel Meer dan de Wereld :
Van Harderwijk tot Aden ,
Langs Nederlandsche Leeuw ,
Uit archipel, op oceaan ,
Doorheen Ardenner sneeuw

Dichter

Bij Charleville-Mezieres
te geraken

bracht hem beredeneerd
en absoluut modern
op hol de kop ,

met/zonder
Java, evenaar, Harrar,
hun zonneklop.

P.B. Kempe, mei 2013

KLEINE RIMBALDIAANSE TOELICHTING

Onze goede Hanze-zusterstad Harderwijk mocht anno 1876 Arthur Rimbaud binnen de stadsgrenzen verwelkomen: hij nam er, in zijn hang naar avontuur, dienst bij het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL), tegen een meer dan koninklijke vergoeding. Na de lange bootreis naar de Gordel van Smaragd voelde hij weinig meer voor blootstelling aan de Atjeh-oorlog, tropische ziektes en hitte – reden waarom hij per kerende zeepost als deserteur naar Europa terugkeerde… Onze goede Harderwijker zuster-dichtersgroep ‘’Apollo’s Kamer’’ hield meerdere Rimbaud- voordrachten, waaraan ook ondergetekende meewerkte. Daaruit een tweetal gedichten: oplettende lezers hebben gelijk wanneer zij deel 2 uit de cyclus missen, dat slaat namelijk vooral op de stad Harderwijk zelf en dient met muziek te worden uitgevoerd. Het eerste deel is een schets van Rimbaud zijn veelvormig leven; deel 3 is een vrije bewerking van zijn Au Cabaret-Vert, naar aanleiding van mijn eigen Zeeuwse omzwervingen in de hete augustusmaand van het jaar 2012!