Erika Visser

leafdeswei

yn it
ferslinende
geweld dat leafde
hjit inoars gelikense
fûn ûnskiedber en foar
ivich ferbûn leafhawwe en
ûnferbidlik wer wurde ôfstraft
is it oan him te harkjen nei har stim
de bange boaze ferûngelike seure oer
neatichheden mar dêrefter ek har eangst en
kwetsoeren bespeure is it oan har it oanhearren
fan syn krimmenearje de ferbeane flokken ferneare
efter de wraaksucht ûnrjocht en frustraasjes ferklearje
it is oan har it is oan him jinsels te befrije fan de omklaaisels
falskens en skynfigueren en út de kokon fan ûnbetsjuttens troch
te brekken werboarje de taal fan leafde te sprekken en tong te litten
dûnsjen op it metrum fan de siel om ferheven oer de wei fan leafde te sweven

liefdesweg

in het
verslindende
geweld dat liefde
heet elkaars gelijke
gevonden onafscheidelijk
en voor eeuwig verbonden
liefhebben en genadeloos weer
worden afgestraft is het aan hem
te luisteren naar haar stem de bange
boze verongelijkt zeuren over nietigheden
er achter de angst en gekwetstheden bespeuren
is het aan haar het aanhoren van zijn klagen de verboden
vloeken verdragen om achter zijn wraakzucht het onrecht en
frustraties verklaren – het is aan haar het is aan hem om zichzelf te
bevrijden van de omhulsels valsheid en schijngestalten en uit de cocon
van onbeduidendheid door te breken herboren liefdestaal te spreken de tong
laten dansen op het metrum van de ziel verheven over de weg van liefde te zweven

Erika Visser, april 2024

Piet Paaltjens
I
De maan glijdt langs de ruiten
En blikt mij vragend aan
ʻWat moet, bleeke zanger, –
In uw ooghoek glinstert een traan?ʼ
Zoo gij de maan niet zelf waart,
ʻk Zou zeggen: loop naar de maan. –
Wat mij het oog doet glinsteren,
Dat gaat er geen schepsel aan.

III
Waarom ik de loome nachten
Met wrange tranen bedauw? –
Ik weet niet wat ik liever deed,
Dan dat ik het zeggen zou.
En wou ik het ook al zeggen,
Weet ik, of ik het wel kon?
Voor alles is er een oorzaak, –
Maar hebben mijn tranen een bron?

In yntegrale ferfrysking
Vertaler – Steven de Jong

I
De moanne freget earnstich,
Wylst er lâns ’t finster giet:
ʻWat sil dat bleke sjonger, –
Dyn eagen glinst’rje wiet?ʼ
As jo de moann’ net wienen,
Wie dan nei de moanne flein. –
Wêrom’t my de eagen glinst’rje,
Ha ‘k nea in skepsel sein.

III
Wêrom’t ik de soele nachten
Mei bittere triennen begriem? –
Ik wit net wat ik leaver die,
As sizze wêrom’t ik skriem.
‘k Wit net, al woe ‘k it sizze,
Oft it yn myn fermogen wol lei.
Foar alles is der in oarsaak, –
Mar wêr komme myn triennen wei?

Een integrale verfriesing
Hertaler – Erika Visser

I
De maan vraagt ernstig,
Terwijl hij langs het venster gaat:
ʻWat zal dat bleke zanger, –
Jouw ogen glinsteren nat?ʼ
Als je de maan niet was
Was dan naar de maan gevlogen
Waarom het mij de ogen glinsteren
Heb ik nooit een schepsel gezegd.

III
Waarom ik de zwoele nachten
Met bittere tranen behuil? –
Ik weet niet wat ik liever deed
Als zeggen waarom ik huil
ʻk Weet niet, al wilde ik het zeggen
Of het in mijn vermogen wel lag
Voor alles is er een oorzaak,-
Maar waar komen mijn tranen vandaan?

Erika Visser, februari 2024

wjirgingel

dichter
fan snokken
en grimlaitsje
skoalfoarbyld fan
de humorist dy literêr
te spotten wist op it skerp
fan de sneed mei alles wat him
sa dierber wie en er eangst foar hie
waard syn wjirgingel besward mei nuver
klinkende hyperbolen en superlativen mar pas
nei ferdwining fan mystifikaasje bliek hoe ferlern
en warleas hy ferfoel yn tobberijen en swiermoedigens
waarden de dagen somberder al flauwer en flauwer it skynsel
fan leauwe iensum en ferlitten fersonken yn grammitigens ferdwûn
fêstichheid ûntsonk ek de lust en krêft ta striden en wat behaalden bleau
oan leauwe waard ferswolge troch grimmitige weagen fan twifel en him úteinlik
nei in tryste nacht fan treasteleaze melangoly yn de earms fan syn wjirgingel dreau

worgengel

dichter
van snikken
en grimlachjes
schoolvoorbeeld
van humorist op het
scherpst van de snede
die literair te spotten wist
met alles wat hem zo dierbaar
was en ook waar hij angst voor had
werd zijn worgengel bezworen met dwaas
klinkende hyperbolen en superlatieven pas na
de verdwijning van mystificatie bleek hoe verloren
en weerloos hij verviel in tobberijen en zwaarmoedigheid
werden de dagen somberdere al flauwer en flauwer het schijnsel
van geloof eenzaam en verlaten verzonken in grammietigheid verdween
vastigheid en ontzonk hem de lust en kracht tot strijden wat behouden bleef
aan geloof werd verzwolgen door de grimmige golven van twijfel en hem uiteindelijk
na een sombere nacht van troosteloze melancholie in de armen van zijn worgengel dreef

Erika Visser, februari 2024

it momint
wêrop it libben
ynienen in radikale
draai makket de minske
op slach oriïntaasje kwytrekket
en in libbensûntwrichtende situaasje
ûntstiet nei de dea fan in leafste in sykte
ferbrutsen relaasje ferlies fan in baan folstiet
de wize wêrop it libben begrepen waard net mear
en bliuwt der ynienen neat mear oer fan de actualiteit
ideeën en idealen wêrmei it libben wie foarmjûn tagelykertiid
ûntstiet ek azemromte foar in oars-mooglikheid fan meibewegen
mei it libben iepenstean foar oare ideeën sûnder wer in nije identiteit
en libbensprotokol te formearjen dat freget om in nij gebrûk fan it libben
te meitsjen sa as it bern dat út sichsels al docht mar dan fan út potinsjialiteit

potentialiteit

het moment
waarop het leven
opeens een radicale
wending maakt de mens
op slag oriëntatie kwijtraakt
een levensontwrichtende situatie
ontstaat na de dood van een geliefde
een ernstige ziekte verbroken relatie verlies
van baan volstaat ook de manier waarop het leven
begrepen werd niet meer en blijft er ineens niets meer
over van actualiteit de ideeën en idealen waarmee het leven
was vormgegeven tegelijkertijd ontstaat er ook ademruimte voor
een anders mogelijkheid van meebewegen met het leven en openstaan
voor andere ideeën zonder gelijk weer een nieuwe identiteit en levensprotocol
te formeren dat vraagt om een nieuw gebruik van het leven maken vanuit potentialiteit

Erika Visser, januari 2024

minske
spyljend
wêzen frij
fan geast en
grinzen kreëarret
en ymprovisearret it
meast yn ûntspanning
en frijheid fan hanneling mei
in oarderlik ferrin sûnder nut en
jildlik gewin of fan út puerilisme as
wedrin mar fol oerjefte en entûsjasme
mei kennis wediver en feardichheden yn de
keunst filosofy en muzyk ûnmisber yn de sport
rjochtspraak en polityk fûneminteel foar de struktuer
yn de kultuer en needsaaklik foar ûntwikkeling fan mienskip is
it spyljen fan ludysk spul fan de boartsjende minske of homo ludens

mens
spelend
wezen vrij
van geest en
grenzen creëert
en improviseert het
meest in ontspanning
en vrijheid van handeling
met ordelijk verloop zonder
nut en geldelijk gewin of vanuit
puerilisme als een wedloop maar vol
overgave en enthousiasme met wedijver
kennis en vaardigheden zichtbaar in de kunst
filosofie en muziek onmisbaar in rechtspraak sport
en politiek fundamenteel voor de structuur in de cultuur
en een noodzakelijkheid voor de ontwikkeling van samenleving
is het spelen van ludisch spel van de spelende mens of homo ludens

Erika Visser, december 2023