Dick van Welzen

Dag ventje met de fiets
dag aangehapt appeltje
dag klotsende koffiekop
vervuld van eigen roem           ploem ploem
Nederland is een breekbaar vaasje,
zei je, doorgetrapte fietser,
onze schijnbloem der natie

mamma, kijk, zonder handjes
én zonder hoofd met actief geheugen
hij roept eenieder op te deugen
of op te rotten naar je eigen landjes
en zo slingert Teflon Mark zich
jarenlang langs allerlei randjes

dag fietserke-fiets met de muts
en
dag fietserke-fiets met de lach
nette muts en bête lach
van de fietserke-fiets
goeiendag

als Mark tweemaal met z’n fietsbel belt
nou, dan weet je het wel
een goeie dag werd het niet
geen guts, geen gas, geen geld
voor de ruttelende noorderlingen

ach, soms een bonnetje gemist
hier en daar een sms-je gewist
Mark groet ‘s avonds de Dingen nooit
zeg dus maar dag met je handjes
zo werden ze bedonderd en berooid
al die verslagen toeslagmelders

wat vind je eigenlijk,
Mark, van fietsen elders?
kleine peddelaar, waar
veel meer daar telt
dan je eigen gelijk

Daa-ag ventje met de fiets
dag lief luchtfietsertje
dag klein fietselijn mijn

Dick van Welzen, maart 2023

petricor iktsuarpok forelsket
hugfanginn komorebi mukushoh
mamihlapinatapei farfalla kilig,
magari, gigil samar cafuné, naz,
yí rì sān, qiū yuánfèn razljubit

Net verliefd

Door het open raam zweeft
de hemelse geur van lust
die goede grond afgeeft
als hij door de regen wordt gekust
verwachtingsvol kijk ik naar buiten
of je er al aan kan komen
jij, beeld van een vrouw, je charme
wekte mijn liefde op – arme
ik – direct gestopt met flierefluiten
de zon breekt door, gefilterd
door de blaadjes van de bomen.

Ach, daar ben je, met je ogen lach
je me toe, onze blikken zijn bang en
te stil om echt iets aan te vangen
de vlinders in m’n buik verlangen
dat ik je voor de eerste keer zoen,
zal ik proberen het nu te doen?
onweerstaanbaar, hoe dat te begrijpen,
tintelt de verleiding om je te knijpen,
simpel: omdat ik zoveel van je houd.

Tot aan de slingers avondgoud
kletsen we, dromerig laat je je vingers
door mijn haar glijden, misschien
is onze liefde zorgeloos en absoluut,
maar morgen gaan we elkaar niet zien
en dat verveelt gelijk driemaal herfsttij,
dan verbeeld ik je – elke minuut.

Op het eerste gezicht, in spiegelbeeld,
zo lijken we geschapen voor elkaar,
zouden we voor altijd samen blijven?
wel ben ik stellig over je te schrijven,
tot het einde toe, over mijn gevoelens
die voor jou koester, zielsgraag
noem ik je de liefde van m’n leven
gelijk toen ik nog van je hield, even
groen en onstuimig als vandaag.


Spel met in wezen onvertaalbare en met het Nederlands onvergelijkbare woorden en begrippen van elders.

forelsket (Noors): de euforie die je ervaart als je nog maar net verliefd op iemand bent.
petricor (Spaans): het woord voor die bijzondere, heerlijke geur van regen die de grond raakt.
iktsuarpok (Inuit): de verwachtingsvolle gevoelens waardoor je steeds naar buiten kijkt of er al iemand aankomt.
hugfanginn (IJslands): gefascineerd of gecharmeerd zijn door iemand.
komorebi (Japans): de zon die door de blaadjes van bomen wordt gefilterd.
mukushoh (Japans): lachen met de ogen.
mamihlapinatapei (de taal van de Yagan, een bevolkingsgroep bij Chili): de stille, betekenisvolle blik van twee mensen die iets zouden willen beginnen, maar allebei eigenlijk te bedeesd zijn om dat werkelijk te doen.
farfalla (Italiaans): vlinder.
kilig (Tagalog, Filipijnen): het gevoel van vlinders in je buik wanneer je met een aantrekkelijk persoon praat of als er iets romantisch gebeurt zoals een eerste kus.
magari (Italiaans): was het maar zo.
gigil (Tagalog, Filipijnen): het onweerstaanbare gevoel dat je iemand wil knijpen omdat je zo van hem of haar houdt.
samar (Arabisch): praten tot laat in de avond.
cafuné (Braziliaans Portugees): de vingers verliefd door het haar van je geliefde te laten gaan.
naz (Urdu, Pakistan): het gevoel dat je krijgt bij iemands onvoorwaardelijke liefde.
yí rì sān qiū (Chinees): iemand zo hevig missen, dat één dag apart aanvoelt als drie lange jaren. (Letterlijk: 1 dag, 3 herfsten)
yuánfèn (Chinees): het lot tussen twee mensen, het idee dat een relatie voorbestemd of vooraf bepaald is. Twee mensen lijken gemaakt om elkaar te ontmoeten, maar ze zijn niet voorbestemd om altijd bij elkaar te blijven.
razljubit (Russisch): de gevoelens die je nog voor iemand koestert waarvan je vroeger hield.

Dick van Welzen, februari 2023

Op deze plek
genaamd zondag
werden momenten
uit de tijd gesneden,
uit jouw ogenblik
sprak eeuwige liefde
vrouw van aard en verleden
onvergankelijkheid las ik
toen uit de lijnen in de palm
van je hand, ze logen

witte konijnen op ons land
de kinderen lachten
op het gras, een avontuur
ze wisten nog zo weinig
een vliegtuigje schreef
de woorden die we niet spraken
in een hemel van azuur
bijna had ik vergeten
er foto’s van te maken.

Envoi

Het geschenk
Meneer Eensteen werd zeventig jaar en meneer Geudel zocht
naar een unicum als kado. Zijn vrouw had al een wollen trui gebreid.
Even nog overwoog hij een Chinese vaas, maar besloot toch
tot spektakel op papier, een giftige gift, die van hier door het wijde
universum vloog en nota bene op z’n vertrekpunt wederkeerde.
Vreemde wereld
Toen zijn jeugdvriend Besso uit de tijd getreden was noteerde
meneer Eensteen dat deze vlak vóór hem uit deze vreemde wereld
vertrok; “maar dat betekent niets”, omdat beiden zeker wisten
dat het onderscheid tussen verleden, heden en toekomst
slechts een hardnekkige illusie is en sterker: een vat vol listen.
Is het verleden verloren?
Meneer Eensteen had heel veel nagedacht over vroeger tijd.
Is alles wat ooit ontstond en geschiedde wel echt verdwenen?
Als ruimte en tijd zich zo aan elkaar hechten tot een gesteldheid
waarin alle ogenblikken en gebeurtenissen paden schenen,
zoals een vliegtuigstreep in het hemelse azuur, in de sneeuw
een stappenspoor, dan zijn zelfs de levens van zij die naar gene
zijde verdwenen ergens opgeslagen – en dat voor eeuwig.
Want alles is relatief en even echt
Door het leven in vier dimensies strekt de hele werkelijkheid zich
zodanig uit dat alle gebeurtenissen van gisteren, vandaag en morgen bevroren
zijn in ons universum, zoals elke scène uit een speelfilm onverbiddelijk vastligt
op een voltooide filmband. Verleden, heden én toekomst zijn dus – tevoren,
nu én straks – even echt. Alle ogenblikken die met je dierbaren beschoren
waren bestaan nog en ook staat reeds gereed wat later wordt geboren.

Dick van Welzen, januari 2023

Dichters in de Zevende Hemel
hoopten op de hitte van de hel
want plots riep er een slimmerik:
‘hooggeprezen zij de limerick,
weg met al dat poëtisch gezemel’.

Een dove dichter in Deventer,
nog verlichter dan de Zevenster,
verstond ‘olijf en gin-tonic’
in plaats van ‘schrijf een limerick’,
nu hoort hij véél eloquenter.

Op Deventer gelegen aan de Styx
gelijk Gorssel rijmt doodgewoon niks
behalve die brabbelende IJssel
en wat Panta Rhei-gebreisel
liquideer dus ongerijmde limericks.

Een filosoof in de Ravenswaard
nam een stier waar voor een paard
hij acht gezichtsbedrog perspectief
en noemt elke waarheid puur fictief
tot het wezen zich aan hem openbaart.

Dick van Welzen, december 2022

Opgeruimd mag de dag opgeheven, even nog
wordt het oude, bijna verdreven licht geduld
dan verduistert nacht’lijk gezichtsbedrog
al het aardse, vandaag zo door de zon verguld
met het goud van z’n hemelse zegetocht
die ons van geluk en liefde had vervuld.

En de chaoot, hij wacht – geduld wordt licht –
het boreale roepen van Minerva’s uil
deze zeloot gordt zijn zwaard, doet zijn plicht
en bestrijdt vol hoogmoed de stad, het vuil
en de dood, de reptielen en de wolven, aldus dicht
hij, als zij die voor hem vielen, z’n zelf gedolven kuil.

Dick van Welzen, november 2022